Chłop poetą jest i basta! Literatura chłopska okiem międzywojennych nacjonalistów
O doniosłości roli włościaństwa w idei endeckiej nie trzeba przekonywać nikogo…
Temat
Narodowa Demokracja (endecja, od skrótu ND) to polski obóz polityczny i ideowy, który powstał pod koniec XIX wieku wokół Ligi Narodowej. Jego twórcami byli Roman Dmowski, Jan Ludwik Popławski i Zygmunt Balicki…
O doniosłości roli włościaństwa w idei endeckiej nie trzeba przekonywać nikogo…
Wbrew popularnemu przekonaniu dzieje polskiego nacjonalizmu nie ograniczają się wyłącznie…
W roku 1935 ukazała się drukiem książka Jana Stachniuka „Heroiczna wspólnota narodu”…
Postępująca laicyzacja oraz idący za nią kryzys katolicyzmu w Polsce każą się zastanowić…
Sentymentalizm polityczny i zbytnia miękkość są sprzymierzeńcami zła, które tak często…
Jakub Siemiątkowski: W książce Dylematy polskiego nacjonalizmu[1] pisze Pan, że ONR-ABC…
Niedawno miniona, 130. rocznica powołania do życia Ligi Narodowej skłania do zadumy…
Większość sformułowanych w tekście Roberta Winnickiego tez, które posłużyły za powód…
„W praktyce działania partii rządzącej widać (…) nie tylko odwołanie do historycznego…
Czy wobec trwającej na Ukrainie wojny i powstałej w jej wyniku ukraińskiej imigracji…
Jakiej Polski chciał Roman Dmowski? Narodowej – odpowie każdy i będzie miał…
Panująca na Ukrainie wojna skłania do refleksji nad ideą współpracy polsko-ukraińskiej…
„Nie tylko endecja” powiedzieliśmy w 20. numerze „Polityki Narodowej”, sygnalizując…
Postać Romana Dmowskiego dla współczesnych środowisk liberalno-lewicowych stała…
Przed kilku laty zupełnie niezauważenie minął wiek od śmierci Zygmunta Miłkowskiego. Jest…
Roman Dmowski, podobnie jak i szereg innych polityków czy publicystów, formułował własne…
Narodowa Demokracja: historia endecji, myśl polityczna Romana Dmowskiego i dziedzictwo ruchu narodowego
Narodowa Demokracja (endecja, od skrótu ND) to polski obóz polityczny i ideowy, który powstał pod koniec XIX wieku wokół Ligi Narodowej. Jego twórcami byli Roman Dmowski, Jan Ludwik Popławski i Zygmunt Balicki. W tej kategorii publikujemy analizy, wywiady i polemiki o historii endecji, jej myśli politycznej i dziedzictwie ruchu narodowego.
Narodowa Demokracja w skrócie
1887 – Zygmunt Miłkowski zakłada w Szwajcarii Ligę Polską, z której wyrośnie endecja.
1893 – Dmowski, Popławski i Balicki przekształcają ją w tajną Ligę Narodową („Przez lud do narodu”).
1897 – w zaborze rosyjskim powstaje Stronnictwo Demokratyczno-Narodowe.
1903 – Dmowski wydaje „Myśli nowoczesnego Polaka”, podstawowy tekst ideowy ruchu.
1917–1919 – Komitet Narodowy Polski w Paryżu. Dmowski reprezentuje Polskę na konferencji pokojowej i podpisuje traktat wersalski.
1919 – powstaje Związek Ludowo-Narodowy, główna partia endecji w pierwszych latach II Rzeczypospolitej.
1926 – po zamachu majowym Dmowski zakłada Obóz Wielkiej Polski.
1928 – Związek Ludowo-Narodowy przekształca się w Stronnictwo Narodowe. Rośnie wpływ młodego pokolenia endeków.
Główne idee endecji
Endecja stawiała naród w centrum polityki i oceniała ją według interesu narodowego, a nie haseł ogólnoludzkich. Dmowski przeciwstawiał romantycznym zrywom realizm polityczny, a za główne zagrożenie dla Polski uznawał Niemcy. Wizję granic oparł na idei piastowskiej, a nie na federacji jagiellońskiej. W okresie międzywojennym endecja coraz mocniej łączyła nacjonalizm z katolicyzmem (synteza narodowo-katolicka) i krytykowała liberalną demokrację.
Od czego zacząć lekturę
Dmowski versus endecja. Jak narodowcy spierali się z narodowcami
Zygmunt Balicki – zapomniany ideolog i organizator polskiego nacjonalizmu
Rewolucja narodowa. O tym, czego naprawdę chciał Roman Dmowski
Ukrainofobia czy realizm? Dmowski a kwestia ukraińska
Nacjonalizm czy nacjonalizmy? Rozmowa z prof. Jarosławem Tomasiewiczem