Roman Dmowski – architekt niepodległości? Fakty i mity
Roman Dmowski bywa nazywany architektem niepodległej Polski. Przywoływane są wówczas…
Temat
Narodowa Demokracja (endecja, od skrótu ND) to polski obóz polityczny i ideowy, który powstał pod koniec XIX wieku wokół Ligi Narodowej. Jego twórcami byli Roman Dmowski, Jan Ludwik Popławski i Zygmunt Balicki…
Roman Dmowski bywa nazywany architektem niepodległej Polski. Przywoływane są wówczas…
Jednym z ciekawszych intelektualnie myślicieli i publicystów narodowych lat 30. był Karol…
„Postulat wzięcia pod uwagę «ewolucjonizmu», zarazem odejścia od «mechanicznego poglądu…
W toku dyskusji o wizji przyszłej Wielkiej Polski nie sposób jest pominąć rozważań…
110 lat temu zmarł Zygmunt Balicki – ideolog i jeden z ojców założycieli ruchu narodowego…
„Za błędne uznawał Dmowski postrzeganie Rosji jako bastionu konserwatyzmu…
„Dmowski w wielu kwestiach był bardzo wizjonerski” – mówił Leszek „Eldo” Kaźmierczak.
Roman Dmowski uchodzi dziś za niekwestionowanego przywódcę endecji, tymczasem…
Nacjonalizm spod znaku UPA nie umarł śmiercią naturalną, jak to się stało z innymi…
Setna rocznica zamachu majowego stała się – jak można było przewidzieć – okazją…
Jakub Siemiątkowski: Nacjonalizm czy nacjonalizmy? Czy w II Rzeczpospolitej endecja…
Emancypacja nie musi oznaczać zerwania z tradycją. Aktywność kobiet nie musi…
Obóz Romana Dmowskiego niejednokrotnie uchodzi za głównego w międzywojennej Polsce…
Nacjonalizm chrześcijański zakłada, że naród jest najwyższą wartością doczesną…
W czasie II wojny światowej endecka organizacja stworzyła prężny think-tank zajmujący…
Zajmijmy się dziś XX-wiecznymi próbami pogodzenia myśli dwóch najważniejszych polskich…
„Uważał go za geniusza całej epoki. Godzinami potrafił deklamować wiersze Adama” – pisze…
Wbrew stereotypom poglądy przywódcy endecji w tej materii mocno ewoluowały.
Dlaczego koncepcje Zakrzewskiego budziły wiele kontrowersji i były przedmiotem rozmaitych…
Jaki model społeczno-ustrojowy popierał najwybitniejszy premier Polski przedmajowej?…
Czy endecja ma korzenie liberalne? Czy Dmowski i Rybarski faktycznie byli liberałami…
W obozie narodowym znajdziemy również cały szereg postaci mających do Piłsudskiego…
Co wniósł do dorobku polskiej myśli nacjonalistycznej nurt romantyczny?
Pokuśmy się o próbę sformułowania tego, czym właściwie ma być idea piastowska…
Szymon Dzierzgowski to jeden z myślicieli narodowych wyróżniających się oryginalnością…
Narodowa Demokracja: historia endecji, myśl polityczna Romana Dmowskiego i dziedzictwo ruchu narodowego
Narodowa Demokracja (endecja, od skrótu ND) to polski obóz polityczny i ideowy, który powstał pod koniec XIX wieku wokół Ligi Narodowej. Jego twórcami byli Roman Dmowski, Jan Ludwik Popławski i Zygmunt Balicki. W tej kategorii publikujemy analizy, wywiady i polemiki o historii endecji, jej myśli politycznej i dziedzictwie ruchu narodowego.
Narodowa Demokracja w skrócie
1887 – Zygmunt Miłkowski zakłada w Szwajcarii Ligę Polską, z której wyrośnie endecja.
1893 – Dmowski, Popławski i Balicki przekształcają ją w tajną Ligę Narodową („Przez lud do narodu”).
1897 – w zaborze rosyjskim powstaje Stronnictwo Demokratyczno-Narodowe.
1903 – Dmowski wydaje „Myśli nowoczesnego Polaka”, podstawowy tekst ideowy ruchu.
1917–1919 – Komitet Narodowy Polski w Paryżu. Dmowski reprezentuje Polskę na konferencji pokojowej i podpisuje traktat wersalski.
1919 – powstaje Związek Ludowo-Narodowy, główna partia endecji w pierwszych latach II Rzeczypospolitej.
1926 – po zamachu majowym Dmowski zakłada Obóz Wielkiej Polski.
1928 – Związek Ludowo-Narodowy przekształca się w Stronnictwo Narodowe. Rośnie wpływ młodego pokolenia endeków.
Główne idee endecji
Endecja stawiała naród w centrum polityki i oceniała ją według interesu narodowego, a nie haseł ogólnoludzkich. Dmowski przeciwstawiał romantycznym zrywom realizm polityczny, a za główne zagrożenie dla Polski uznawał Niemcy. Wizję granic oparł na idei piastowskiej, a nie na federacji jagiellońskiej. W okresie międzywojennym endecja coraz mocniej łączyła nacjonalizm z katolicyzmem (synteza narodowo-katolicka) i krytykowała liberalną demokrację.
Od czego zacząć lekturę
Dmowski versus endecja. Jak narodowcy spierali się z narodowcami
Zygmunt Balicki – zapomniany ideolog i organizator polskiego nacjonalizmu
Rewolucja narodowa. O tym, czego naprawdę chciał Roman Dmowski
Ukrainofobia czy realizm? Dmowski a kwestia ukraińska
Nacjonalizm czy nacjonalizmy? Rozmowa z prof. Jarosławem Tomasiewiczem